Kapitały:

Otoczenie rynkowe

przejdź do sekcji:

Downstream

a) Na europejski sektor rafineryjny działa szereg czynników mających znaczenie dla jego ekonomiki:

W 2016 roku na przemysł rafineryjny w Europie wpływać będzie szereg czynników, które determinować będą dynamikę marż. Najważniejsze z nich to:

  • Otoczenie rafinerii. Aktualnie europejski przemysł rafineryjny znajduje się pod strukturalną presją niskiego popytu. Dodatkowo konkurencja rafinerii z Bliskiego i Dalekiego Wschodu, rozbudowa mocy w Rosji oraz zwiększenie produkcji paliw na tamtejszym rynku stwarzają w Europie zagrożenie importem paliw i spadkiem marż lokalnych producentów.
    Pozytywny wpływ może mieć uwolnienie eksportu ropy w USA, które może doprowadzić do zawężenia dyferencjału Brent/WTI i tym samym częściowej poprawy pozycji europejskich rafinerii względem konkurencji z USA.
  • Potencjalna nadwyżka zapasów. Wchłonięcie nadwyżki podaży ropy wiąże się z jej przetworzeniem w produkty rafineryjne, co obecnie odbywa się w dużym tempie z powodu korzystnych marż. Ponieważ wzrost marż i przerobu nie wynika ze wzrostu popytu, na rynku pojawi się przyrost zapasów produktów rafineryjnych, który stworzy presję na ich ceny.
  • Pozycja rafinerii. Rafinerie europejskie pracują przy niepełnym wykorzystaniu potencjału produkcyjnego, co dodatkowo podnosi koszty i ogranicza rentowność. Są one relatywnie starsze i tym samym mniej efektywne od konkurencyjnych na Bliskim Wschodzie i Azji. Dlatego, mimo obecnej poprawy sytuacji w branży, kwestie poprawy efektywności w dłuższym horyzoncie czasowym będą wciąż miały kluczowe znaczenie dla rafinerii w Europie.
  • Relatywna stabilność popytu. Do silnej redukcji marż mogłoby doprowadzić załamanie się popytu na paliwa w wyniku globalnej recesji, wywołanej czynnikami geopolitycznymi, jednak prawdopodobieństwo realizacji tego scenariusza jest stosunkowo niskie.

Do największych konkurentów Grupy ORLEN w sektorze rafineryjnym w Europie Środkowowschodniej należą:

  • Grupa Lotos z siedzibą w Gdańsku - druga co do wielkości rafineria w Polsce.
  • Rafineria Mitteldeutschland w Leuna/Spergau z Grupy Total położona w południowo-wschodnich Niemczech w odległości około 150 km od granicy polsko-niemieckiej, najnowocześniejsza niemiecka rafineria.
  • Rafineria PCK w Schwedt położona na północny wschód od Berlina, w odległości około 20 km od granicy polsko-niemieckiej.
  • Rafineria Slovnaft - zintegrowana grupa rafineryjno-petrochemiczna o dominującej pozycji w Republice Słowackiej, zlokalizowana w pobliżu Bratysławy.
  • Rafineria Mozyr - wiodąca rafineria białoruska.

Rodzaje rafinerii funkcjonujących w Europie

Rodzaje rafinerii Grupy ORLEN funkcjonujących w Europie
Źródło: Opracowanie własne na podstawie Wood Mackenzie

B) Największe wyzwanie producentów sektora petrochemicznego w Europie stanowi rozwój nowych mocy produkcyjnych w USA, na Bliskim Wschodzie oraz w Azji. Ze względu na niskie ceny gazu ziemnego dzięki rewolucji łupkowej w Ameryce Północnej, koszty produkcji petrochemikaliów w USA spadły prawie do poziomu kosztów krajów Bliskiego Wschodu. Największymi rynkami zbytu dla produktów petrochemicznych są rynki azjatyckie, ale warto zauważyć, że także w tych regionach przewidywany jest największy wzrost mocy produkcyjnych w nadchodzących latach.

Niskie ceny gazu w Ameryce Północnej w ciągu ostatnich 8 lat pozwoliły na zwiększenie podaży etylenu o niższych kosztach produkcji niż w Europie, gdzie produkcja oparta jest na ropie naftowej. W światowej petrochemii koszt surowca i energii determinuje konkurencyjność – to około 70% kosztu produktu.Europejski przemysł petrochemiczny będzie musiał zmierzyć się z wyzwaniem konkurencyjnym ze strony producentów z USA, dysponujących przewagą surowcową. Wśród producentów europejskich występuje duże zróżnicowanie potencjału osiągania korzyści ekonomicznych – główne czynniki to skala działalności, zintegrowanie z rafinerią, lokalizacja oraz technologia i wiek instalacji. Firmy posiadające instalacje oparte na wsadach benzynowych przestawiają część produkcji na lżejsze mieszanki LPG. Główne dźwignie poprawy sytuacji producentów w Europie to programy redukcji kosztów, poprawy marży oraz restrukturyzacja zakładów. Istotny będzie też dalszy rozwój technologiczny oraz inne innowacje procesowe. Wśród działań optymalizacyjnych możliwa jest również poprawa polityki cenowej i portfolio produktów specjalistycznych o wyższych marżach. Rozpoczęcie produkcji bardziej zaawansowanych produktów wymaga nie tylko zmian w zakresie zmiany reżimów instalacji produkcyjnych, ale również silnych kompetencji R&D, nakładów inwestycyjnych oraz reorganizacji kanałów sprzedażowych i nawiązania relacji z klientami. Utrzymująca się luka pomiędzy wskaźnikami konsumpcji poliolefin dla Europy Zachodniej i Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej wskazuje na dalszy potencjał wzrostu Grupy ORLEN w tym obszarze.

Konkurencja na rynku europejskim jest determinowana rodzajem wytwarzanych i oferowanych produktów petrochemicznych.

Polietylen

Moce produkcyjne polietylenu wysokiej i niskiej gęstości w Europie kształtują się na poziomie około 13 617 tys. ton/rok. Największym producentem polietylenu jest spółka Lyondell Basell Industries, która posiada zdolności produkcyjne na poziomie około 2 195 tys. ton/rok (z uwzględnieniem 50% udziału w spółce BOP). Spółka ta posiada aktywa zlokalizowane w Niemczech, Francji i Polsce. Drugi co do wielkości producent to spółka Ineos Olefins & Polymers Europa dysponująca mocami produkcyjnymi na poziomie około 1 745 tys. ton/rok i aktywami zlokalizowanymi w Belgii, Francji, Niemczech, Włoszech i Norwegii. Trzecim co do wielkości producentem jest spółka Sabic z mocami produkcyjnymi w wysokości około 1 590 tys. ton/rok i aktywami zlokalizowanymi w Niemczech, Holandii i Wielkiej Brytanii. Pozostali znaczący producenci to Total Petrochemicals, Borealis i ExxonMobil.

Producenci polietylenu w Europie

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie POLYGLOBE.

Polipropylen

Moce produkcyjne polipropylenu w Europie kształtują się na poziomie około 11 584 tys. ton/rocznie. Największym producentem polipropylenu jest spółka Lyondell Basell Industries, która posiada zdolności produkcyjne na poziomie około 2 365 tys. ton/rok (z uwzględnieniem 50% udziału w spółce BOP). Spółka ta posiada aktywa zlokalizowane w Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Polsce. Drugim co do wielkości producentem jest spółka Borealis z mocami produkcyjnymi w wysokości około 1 920 tys. ton/rok i aktywami zlokalizowanymi w Belgii, Niemczech, Austrii i Finlandii. Kolejnymi dużymi producentami są spółka Total Petrochemicals dysponująca mocami produkcyjnymi na poziomie około 1 280 tys. ton/rok i aktywami zlokalizowanymi w Belgii i Francji oraz spółka Sabic posiadająca zdolności produkcyjne na poziomie 1 150 tys. ton/rok i aktywa zlokalizowane w Holandii i Niemczech.

Łączny udział BOP i Grupy Unipetrol w europejskich mocach produkcyjnych polietylenu wynosi około 4% oraz około 4% w zakresie polipropylenu.

Producenci polipropylenu w Europie

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie POLYGLOBE.

PTA

Produkcja PTA na rynku europejskim w 2015 roku wyniosła około 2 611 tys. ton/rok, przy nominalnych zdolnościach produkcyjnych wynoszących około 3 883 tys. ton/rok. Wynika to z faktu, iż faktyczna wielkość produkcji spółki Artlant w 2015 roku w porównaniu do nominalnych mocy produkcyjnych była znacznie ograniczona z uwagi na długotrwałe wyłączenia portugalskiego producenta (od III kwartału 2014 roku była tylko uruchomiona na 3 tygodnie w październiku 2015 roku a ponowne uruchomienie produkcji jest planowane na II połowę 2016 roku).

PTA w Europie wykorzystywane jest głównie do produkcji granulatu PET z przeznaczeniem na butelki spożywcze (około 85% europejskiej produkcji) oraz do produkcji włókien poliestrowych (około 5% europejskiej produkcji) i folii (około 3% europejskiej produkcji). Na rynku europejskim zlokalizowanych było 7 producentów PTA. W 2015 roku została podjęta decyzja o zamknięciu jednostki produkcyjnej Indorama Ottana Energia JV o nominalnych mocach produkcyjnych 190 tys. ton/rok. Największymi producentami PTA w Europie są: BP Chembel NV zlokalizowana w Belgii z nominalnymi mocami produkcyjnymi wynoszącymi 1 400 tys. ton/rok, spółka Artlant w Portugalii dysponująca nominalnymi mocami produkcyjnymi w wysokości 750 tys. ton/rok i PKN ORLEN z mocami produkcyjnymi na poziomie 600 tys. ton/rok. Łącznie tych trzech producentów reprezentowało w 2015 roku ponad 72% europejskich nominalnych zdolności produkcyjnych w segmencie PTA. Grupa ORLEN posiadała w 2015 roku 16% udział w europejskiej nominalnej produkcji PTA i była jedynym w Europie producentem dysponującym instalacjami produkcyjnymi PTA w pełni zintegrowanymi z produkcją paraksylenu. Planowane w przyszłości inwestycje PTA w Europie, oprócz zaplanowanego na przełom I i II kwartału 2016 roku zwiększenia mocy produkcyjnych instalacji Indoramy Rotterdam (o 250 tys. ton/rok), koncentrują się w Rosji: Etana (750 tys. ton/rok – 2020 rok), Mogilev (600 tys. ton/rok – 2020 rok) i OJSC TANECO (210 tys. ton/rok – 2021 rok).

Producenci PTA w Europie

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie PCI.

Tworzywa sztuczne

Nominalne zdolności produkcyjne PCW w Europie wynoszą 7 858 tys. ton/rocznie, przy czym Oltchim i Karpatneftekhim z nominalnymi mocami produkcyjnymi około 300 tys. ton każdy, od dłuższego czasu są trwale wyłączone. Wiodącymi producentami PCW w Europie są spółki INOVYN (spółka powstała z połączenia Ineos Chlor i Solvay), Kem One i Vynova. Udział tych firm w nominalnych zdolnościach produkcyjnych PCW szacowany jest odpowiednio na: 31,5%, 11,0% i 10,5 %. Szacunkowy udział Grupy ANWIL ze zdolnościami 475 tys. ton/rocznie w europejskich mocach produkcyjnych wynosi około 6% i plasuje spółkę na 6 pozycji. Głównymi konkurentami Grupy ANWIL na krajowym i europejskim rynku PCW są spółki BorsodChem, Inovyn i Vynova.

Producenci PCW w Europie

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie IHS.

Nawozy sztuczne

Łączne moce produkcyjne saletry amonowej i saletrzaku w 28 krajach Unii Europejskiej (włączając Szwajcarię i Norwegię) wynoszą około 7 500 tys. ton/rocznie. Produkt jest głównie używany w rolnictwie jako uniwersalny nawóz dla roślin uprawnych. Największym producentem jest Yara z 23 % udziałem w rynku europejskim. Kolejnymi dużymi wytwórcami są Borealis i Grupa Azoty z odpowiednio 10% i 9% udziałem rynkowym. Udział Anwil S.A. w rynku saletry amonowej i saletrzaku pod względem zdolności produkcyjnych wynosi 6%, co plasuje ANWIL na 4 pozycji.

Producenci saletry amonowej i saletrzaka w Europie

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Fertilizers Europe.

c) Rynek polski

Rok 2015 to kontynuacja trendu wzrostowego polskiej gospodarki. Według wstępnych szacunków GUS dynamika PKB wyniosła w 2015 roku 3,6% (r/r) i była 0,3 p.p. wyższa w porównaniu z rokiem 2014. Pozytywne trendy odnotowane zostały również na rynku pracy w postaci zmniejszenia stopy bezrobocia. Dobra kondycja polskiej gospodarki przełożyła się na wzrost poziomu konsumpcji paliw. Dane Agencji Rynku Energii wskazują na odwrócenie wieloletniego trendu spadkowego w krajowej konsumpcji benzyn i oleju napędowego. W 2015 roku zużycie tych paliw wzrosło odpowiednio o 2,6% i 5,8% (r/r). Oprócz poprawy warunków ogólnorynkowych na wzrost popytu duży wpływ miały niskie ceny paliw. Rekordowe spadki cen ropy naftowej na rynkach międzynarodowych przełożyły się na poziom cen paliw, co dodatkowo zachęcało użytkowników pojazdów do bardziej intensywnego wykorzystania tego rodzaju transportu. Negatywnym zjawiskiem, z którym nadal boryka się rynek polski jest działalność tzw. „szarej strefy” w obrocie paliwami. Wolumen oleju napędowego nielegalnie wprowadzany do obrotu szacowany jest nawet na kilkanaście procent konsumpcji tego paliwa.

W 2016 roku przewidywany jest dalszy wzrost konsumpcji oleju napędowego i benzyn. Skala wzrostu będzie zależała od utrzymania tempa wzrostu polskiej gospodarki oraz efektów prowadzonych działań w walce z nieuczciwą konkurencją.

d) Rynek krajów nadbałtyckich i Ukraina

Konsumpcja benzyn w krajach nadbałtyckich obniżyła się o (-) 2,5% (r/r), w tym najsilniej na rynku litewskim o (-) 4,8% (r/r). Zmniejszenie zużycia benzyny jest efektem obserwowanego od wielu lat zjawiska tzw. dieselizacji parku samochodowego w tym regionie. Obniżona sprzedaż lądowa benzyny w efekcie zmniejszonej konsumpcji została w całości pokryta sprzedażą drogą morską, przy istotnej poprawie warunków handlowych w tym kanale dystrybucji.

Popyt na olej napędowy w krajach bałtyckich zwiększył się o 7,1%, w tym o 8,6% (r/r) na rynku litewskim, o 7,4% (r/r) w Łotwie i o 4,0% (r/r) w Estonii.

Rynek ukraiński w dalszym ciągu znajdował się w bardzo trudnej sytuacji polityczno-gospodarczej. Kraj pogrążony jest w recesji, którą odzwierciedla spadek dynamiki PKB o (-) 9,0% (r/r) i inflacja na poziomie 50% (wg szacunkowych danych IMF). Wielu ukraińskich klientów Grupy ORLEN Lietuva utraciło swoje aktywa w obszarze objętym działaniami wojennymi, w tym stacje benzynowe oraz magazyny paliwowe. Z porównania poziomów konsumpcji na rynku ukraińskim z roku 2013 czyli sprzed rozpoczęcia konfliktu z szacunkowymi danymi z 2015 roku wynika spadek konsumpcji benzyny o ponad (-) 41% (r/r), a oleju napędowego o blisko (-) 10% (r/r).

e) Rynek czeski

Rok 2015 przyniósł kontynuację wzrostu gospodarczego w Czechach charakteryzującego się wzrostem dynamiki PKB na poziomie 4,3% oraz niskim poziomem inflacji. Sprzyjające otoczenie makroekonomiczne wpłynęło na wzrost konsumpcji rynkowej oleju napędowego o 4,4% (r/r), przy zmniejszeniu zużycia benzyn o (-) 0,5% (r/r).

f) Energetyka

Ponad 80% zużywanej na świecie energii pochodzi aktualnie z paliw kopalnych: ropy naftowej, węgla i gazu ziemnego. W dzisiejszych warunkach najtańszym źródłem energii pozostaje węgiel. Jednak w dłuższym horyzoncie przewiduje się, że węgiel jako źródło energii będzie zastępowany gazem ziemnym oraz źródłami odnawialnymi. Zmiana będzie podyktowana koniecznością dekarbonizacji przemysłu oraz cenami paliw. Gaz zostanie największym źródłem w wytwarzaniu energii krótko po 2035 roku. Taniejąca ropa naftowa będzie miała bez wątpienia wpływ na obniżki cen paliwa gazowego. Gaz łupkowy, którego cena w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie jest niska, konkuruje o prymat z węglem – w szczególności oferując znaczącą redukcję emisji CO2.

Światowe moce energetyczne [GW]

Światowe moce energetyczne
Źródło: IEA

Tempo wzrostu gospodarczego odgrywa istotną rolę w kształtowaniu trendów konsumpcji energii elektrycznej. Wzrost popytu w krajach nie należących do OECD będzie stymulowany szybkim wzrostem gospodarczym i rosnącymi dochodami, liczbą ludności i rozwojem aglomeracji miejskich. Według raportu World Energy Outlook 2015 Międzynarodowej Agencji Energii średnie tempo wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną w krajach spoza OECD w okresie 2013-2040 będzie wynosiło 2,9% rocznie, natomiast w krajach OECD jedynie 0,7% rocznie. Pomimo szybkiego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną na mieszkańca, kraje spoza OECD będą zużywały w 2040 roku mniej niż 40% średniego zużycia przypadającego na mieszkańca (per capita) w krajach OECD.

W obszarze energetycznym segmentu Downstream Grupy ORLEN kluczowym rynkiem jest Polska - zapewnia korzystne perspektywy rozwoju z uwagi na niższe zużycie energii w porównaniu do większości krajów europejskich. W Polsce zużycie energii na jednego mieszkańca kształtuje się znacznie poniżej średniej w Unii Europejskiej i wyniosło w 2015 roku około 4,1 MWh/osobę przy średniej w Unii Europejskiej na poziomie 5,4 MWh/osobę. W latach 2010-2015 popyt na energię w Polsce wzrastał w średnim tempie 1,3% rocznie. W latach 2015-2020 spodziewane jest przyspieszenie wzrostu popytu na energię (wg CERA CAGR wyniesie około 1,8%). Prognozowany jest wzrostpopytu na energię elektryczną w Polsce w latach 2015-2030, który będzie przede wszystkim związany z rozwojem gospodarczym kraju.

Popyt na energię elektryczną w poszczególnych regionach świata

Popyt na energię elektryczną w poszczególnych regionach świata
Źródło: IEA

Popyt krajowy na energię w Polsce w latach 2010- 2030 [TWh].1

Popyt krajowy na energię w Polsce w latach 2010-2040 [TWh]
Źródło: IEA
1 Końcowe zapotrzebowanie na energię elektryczną, tj. bez uwzględnienia strat w przesyle i potrzeb własnych elektrowni.

Do 2011 roku hurtowe ceny energii elektrycznej wykazywały stabilny wzrost. W latach 2012-2014 nastąpił spadek cen z poziomu około 180 PLN/MWh na koniec 2011 roku do poziomu około 140 PLN/MWh na koniec 2013 roku. Po wzrostach w roku 2014 (do poziomu około 190 PLN/MWh) w roku 2015 ceny ustabilizowały się na poziomie ok. 150 PLN/MWh.

Znacząca część istniejących mocy wytwórczych w Polsce wymaga modernizacji i/lub wymiany z uwagi na wiek i wysoką emisyjność. Szacuje się, że do 2020 roku z rynku wycofane powinno zostać około 5 GW mocy wytwórczych.

Czeski rynek energii elektrycznej został w pełni zliberalizowany w 2006 roku i obecnie należy do grona najbardziej zaawansowanych rynków europejskich. W latach 2010-2015 popyt na energię był relatywnie stabilny (CAGR 0,3%). W latach 2015-2020 według CERA, spodziewany jest wzrost popytu o około 1,5% rocznie. Głównym miejscem handlu hurtowego energią elektryczną jest Praska Giełda Energii (PXE).

System energetyczny Litwy generuje łączne zużycie na poziomie 10 TWh/rok. Rafineria w Możejkach jest największym odbiorcą energii na Litwie zużywając około 0,6 TWh/rok. Zużycie energii przez odbiorców końcowych na Litwie w latach 2010-2015 rosło w tempie 2,6% rocznie. W latach 2015-2020 wg. CERA oczekiwany jest wzrost popytu w średnim tempie około 2,4%. Litwa jest również importerem energii elektrycznej z krajów sąsiadujących.

W przyszłości prognozowany jest również rozwój energetyki odnawialnej (OZE) na świecie. Będzie on wspierany przez regulacje nastawione na ograniczenie emisji CO2 i preferencyjne traktowanie OZE. Uzgodniony przez UE w 2014 roku cel dotyczący redukcji emisji CO2 i udziału OZE w zużyciu energii na 2030 rok wyniósł odpowiednio: 40% i 27% (w porównaniu z 1990 rokiem). Istotnym krokiem w kierunku porozumienia ogólnoświatowego było również zawarcie porozumienia pomiędzy USA i Chinami, będącymi największymi światowymi emitentami CO2, w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych.

W Polsce około 80% energii elektrycznej produkowane jest z węgla, stopniowo rośnie jednak udział OZE. W 2005 roku udział OZE w produkcji energii wynosił 2,4%, w 2013 - 10,4%, natomiast w 2014 roku już 12,5%.

SEGMENT DETALICZNY

Rok 2015 był okresem znacznych obniżek cen detalicznych paliw będących pochodną spadku cen ropy naftowej. Niższe ceny na stacjach ograniczyły także atrakcyjność sieci ekonomicznych (stacji konkurujących niską ceną). Uznanie klientów zaczęły zdobywać stacje premium, a klienci chętniej tankowali droższe paliwa premium oraz większą uwagę zwracali na ofertę pozapaliwową i gastronomiczną. Cena przestała być najważniejszym elementem wyboru miejsca tankowania. W rezultacie działania poszczególnych sieci ukierunkowane były na rozwój sklepów a zwłaszcza gastronomii. Podobny kierunek odnotowano również w obszarze sieci ekonomicznych.

Na rynkach macierzystych Grupy ORLEN nie nastąpiły znaczące zmiany liczby funkcjonujących stacji paliw. Coraz więcej stacji niezależnych rozpoczęło współpracę z sieciami międzynarodowymi lub przystąpiło do stowarzyszeń je zrzeszających.

W 2015 roku na rynku polskim pojawiła się firma Total, która docelowo planuje uruchomienie około 100 stacji franczyzowych w kolejnych latach. W 2015 roku z tą francuską siecią rozpoczęło współpracę 10 stacji paliw. Zakończony został proces rebrandingu przejętych w roku 2013 przez Shell stacji Neste.

Wg danych POPIHN w 2015 roku na rynku polskim funkcjonowało ponad 6,6 tys. stacji paliw. Udział Grupy ORLEN w łącznej liczbie stacji paliw obniżył się o (-) 0,8 p.p. (r/r) i osiągnął poziom 26,5%.

Do głównych konkurentów PKN ORLEN na rynku polskim należą koncerny zagraniczne: Shell, BP, Statoil, Lukoil do których należało 21,9% stacji oraz Grupa Lotos z 7,2% udziałem w liczbiestacji. Udział koncernów zagranicznych i Grupy Lotos w liczbie stacji zwiększył się odpowiednio o 0,2 p.p. i 0,4 p.p. (r/r).

Stan sieci stacji paliw w Polsce na 31.12.2015 roku

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych POPiHN.

Na rynku czeskim, węgierski koncern naftowy MOL po zakończonych akwizycjach (44 stacji Lukoil i 125 stacji AGIP) rozpoczął proces rebrandingu tych obiektów. Grupa ORLEN jest liderem pod względem liczby stacji paliw w Czechach - na koniec 2015 roku spółka Benzina zarządzała 339 stacjami paliw. Drugie miejsce na rynku czeskim pod względem liczby stacji paliw posiada węgierski koncern MOL (z 317 obiektami), skupiającystacje Slovnaft, Lukoil, Agip i Pap Oil. Ostatecznie w sieci mają być obecne dwa brandy: MOL (60% stacji) i PapOil (40%). W 2015 roku około 80 stacji rozpoczęło funkcjonowanie pod marką MOL. Ważnymi uczestnikami na rynku paliw pozostają również OMV, Shell, Euro Oil.

Na rynku niemieckim i litewskim nie zaszły większe zmiany strukturalne. Dotychczasowi liderzy, do których należą odpowiednio ARAL i Lukoil w dalszym ciągu utrzymują wiodącą pozycję. W grudniu 2015 roku pojawiła się informacja o zamiarze sprzedaży sieci rosyjskiego koncernu na Litwie i Łotwie. Transakcja miała zostać sfinalizowana w drugim kwartale 2016 roku. Po wprowadzeniu w 2014 roku w Niemczech obowiązku stałego raportowania cen paliw zmieniły się zasady ustalania cen we wszystkich sieciach. Skrócił się czas reakcji na zmiany cen konkurencji, zmienił się sposób monitorowania konkurentów, zwiększyła się liczba dziennych zmian cen na stacjach. Główne sieci premium działające na rynku niemieckim podjęły decyzję o rebrandingu części swoich stacji i wejściu w segment ekonomiczny.

Do głównych konkurentów spółki ORLEN Deutschland GmbH w Niemczech należą sieci międzynarodowe takie jak: Aral, Shell, Esso, Total i Jet - główny konkurent w segmencie stacji ekonomicznych.Głównymi konkurentami Grupy ORLEN na rynku litewskim w tym segmencie pozostają koncerny Lukoil, Statoil i Neste.

SEGMENT WYDOBYCIE

Według raportu World Energy Outlook 2015 (WEO) Międzynarodowej Agencji Energii (International Energy Agency - IEA) w przyszłości nastąpią istotne zmiany w wielkości zapotrzebowania na energię pierwotną. Polityka gospodarcza będzie odgrywała bardzo ważną rolę w kształtowaniu globalnego sektora energii. We wszystkich scenariuszach globalny popyt na energię pierwotną rośnie, ale jego tempo jest zależne od prowadzonej polityki w zakresie emisyjności gospodarki.

Zgodnie ze scenariuszem podstawowym w latach 2013-2040 globalny popyt wzrośnie o 32%. Za wzrost będą odpowiedzialne przede wszystkim gospodarki krajów spoza OECD. Prognozuje się, iż w ww. okresie w krajach OECD popyt na energię pierwotną spadnie o 3%.

Światowy popyt na energię wg rodzaju paliwa [mln toe]1

Wyszczególnienie 2000 2013 Current Policies Scenariusz New Policies Scenariusz 450 Scenariusz
2020 2040 2020 2040 2020 2040
Węgiel 2 343 3 929 4 228 5 618 4 033 4 414 3 752 2 495
Ropa 3 669 4 219 4 539 5 348 4 461 4 735 4 356 3 351
Gaz 2 067 2 901 3 233 4 610 3 178 4 239 3 112 3 335
Elektrownie jądrowe 676 646 827 1 036 831 1 201 839 1 627
Elektrownie wodne 225 326 380 507 383 531 384 588
Bioenergia 1 023 1 376 1 537 1 830 1 541 1 878 1 532 2 331
Pozostałe 60 162 297 694 316 963 333 1 470
Razem 10 063 13 559 15 041 19 643 14 743 17 934 14 308 15 197

1 Toe – tona oleju ekwiwalentnego

Źródło: IEA

W 2040 roku globalny popyt na energię będzie niemal dwukrotnie większy niż w roku 2000, a popyt na gaz i ropę będzie stanowił ponad 50% zapotrzebowania ogółem, głównie ze strony Chin, Indii i Bliskiego Wschodu.

Zmiany w popycie na ropę [mln toe]

Zmiany w popycie na ropę
Źródło: IEA

Zmiany w popycie na gaz [mln toe]

Zmiany w popycie na gaz
Źródło: IEA

Producenci ropy mając do czynienia z nadwyżką podaży surowca i malejącymi cenami, obniżają koszty operacyjne i zmniejszają skalę nowych inwestycji. Autorzy WEO w scenariuszu podstawowym zakładają, że produkcja ropy wzrośnie o 8% do 2040 roku (do 104 mln b/d), początkowo – do 2020 roku przede wszystkim dzięki krajom niezrzeszonym w OPEC, w latach kolejnych również dzięki krajom zrzeszonym.

Impuls wzrostu popytu na ropę w krótkim okresie jest pochodną niskich cen, będzie jednak stopniowo równoważony poprzez niższe oczekiwania w zakresie wzrostu gospodarczego w kilku kluczowych gospodarkach oraz wpływ poprawy efektywności i polityki emisyjnej. Największy konsument ropy naftowej na świecie – Stany Zjednoczone odnotują istotny spadek popytu głównie w efekcie wprowadzenia rygorystycznych norm zużycia paliwa w transporcie. Indie i Chiny z kolei po 2030 roku staną się największymi konsumentami ropy naftowej.

Obecnie rynki gazu ziemnego wykazują znaczące zróżnicowanie pomiędzy regionami, z silnym popytem na gaz w Stanach Zjednoczonym, na Bliskim Wschodzie i w Chinach oraz słabym w Europie. W scenariuszu podstawowym zakłada się, że światowy rynek gazu będzie wykazywał stały wzrost 1,4% rocznie osiągając 5 160 mld m3 w 2040 roku, stając się drugim paliwem pod względem wielkości udziału w globalnym mixie energetycznym. Scenariusz IEA zakłada największy wzrost popytu na gaz w Chinach i na Bliskim Wschodzie. Kraje Ameryki Łacińskiej (Brazylia, Argentyna), Afryki (Nigeria, Tanzania i inni) i Indie odnotują wzrost wykorzystania gazu ziemnego, ale w różnym tempie. Stany Zjednoczone pozostają największym na świecie konsumentem gazu ziemnego, a popyt na gaz wzroście o 15% w 2040 roku.

Dodatkowo zakłada się, że do 2020 roku podaż gazu wydobywanego z niekonwencjonalnych złóż w USA wzrośnie na tyle, aby mieć ponad 50% udział w światowym rynku gazu.

W latach 2009-2012 w Polsce proces poszukiwań węglowodorów o charakterze niekonwencjonalnym (w tym szczególnie gazu łupkowego) rozwijał się bardzo dynamicznie. Nasilenie aktywności inwestorów przypadło na rok 2012, kiedy to na rynku działało ponad 20 spółek poszukiwawczo-wydobywczych. Liczba koncesji sięgała wówczas 115, a w samym tylko 2012 roku wykonano 24 otwory poszukiwawcze.

Wyniki prac, publikowane przez operatorów w ciągu ostatnich lat odbiegały jednak od wyników uzyskiwanych w kluczowych obszarach wydobycia węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych w Ameryce Północnej. Główne różnice wynikały z innych uwarunkowań geologicznych (m.in. większa głębokość zalegania formacji oraz wyższy poziom skomplikowania budowy geologicznej). W miarę postępów prac poszukiwawczych, między rokiem 2013 a 2015, zdecydowana większość operatorów podjęła decyzje o wyjściu z polskiego rynku (m.in. ExxonMobil, Marathon Oil, Talisman Energy, ENI, Nexen, Total, Mitsui, RAG, Sorgenia, Dart Energy, 3Legs Resources, Chevron oraz ConocoPhillips), a tempo prac wyhamowało.

Podobna sytuacja wystąpiła w innych państwach europejskich z potencjalnymi zasobami gazu łupkowego. W Rumunii, Bułgarii, Szwecji, Węgrzech i Litwie zagraniczne spółki z sektora wycofały się z poszukiwań, a na Ukrainie wstrzymane zostały prace poszukiwawcze. Biorąc pod uwagę wyniki dotychczasowych prac poszukiwawczo-rozpoznawczych oraz profil ryzyka projektów łupkowych w warunkach niskich cen węglowodorów można oczekiwać, że spółki poszukiwawczo-wydobywcze będą dążyć do możliwie maksymalnego ograniczania ekspozycji na najbardziej kosztowne projekty poszukiwawcze obarczone wysokim ryzykiem.

Zobacz także

KlienciGrupa ORLEN i otoczenie

więcej

DostawcyGrupa ORLEN i otoczenie

więcej

Otoczenie społeczneGrupa ORLEN i otoczenie

więcej

Adres jest już dodany.
Adresu nie ma już w schowku.
Dziękujemy, ankieta została wysłana.
Błąd serwera.
Spróbuj ponownie później.
Błąd wysyłki.
Sprawdź poprawność pól ankiety.
:-(
nieobsługiwana wersja przeglądarki

Wygląda na to, że przeglądarka, której używasz nie będzie w stanie otworzyć poniższego raportu.

Zainstaluj nowszą wersję przeglądarki i wróć do raportu ponownie.

PKN ORLEN S.A. informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka).

Kliknij , aby ta informacja nie pojawiała się więcej.

Kliknij [Polityka prywatności i cookies], aby dowiedzieć się więcej, w tym jak zarządzać plikami cookies za pośrednictwem swojej przeglądarki internetowej.

loader